Kelmendi:
“Bukoshi e Mustafa shpërdoruan qindra miliona të 3-përqindëshit”
Kosova Sot 17 Mars
2012, 15:17
Në një intervistë për gazetën “Kosova Sot” themeluesi i
LPK-së flet për vrasjen e vëllezërve, Jusuf e Bardhosh Gërvalla e Kadri Zeka,
duke thënë se ka fakte se ato i ka kryer Riza Salihu. Shfajëson veten. Kelmendi
flet edhe për fondin “Vendlindja Thërret”, pjesë të e cilit ka qenë, por edhe
për Fondin e 3-përqindëshit. Për këtë të fundit ka thënë se për të mos u bërë i
bezdisshëm, ka hezituar t’i denoncojë në Prokurori të Përgjithshme menaxhuesit
e atij fondi, Bujar Bukoshin dhe Isa Mustafën, për të cilët thotë se i kanë
abuzuar këto fonde
“Kosova Sot”: Pse u riaktualizua tani vrasja e
vëllezërve Gërvalla dhe Kadri Zekës?
Kelmendi: Për mua si person zbulimi i vrasësve të vëllezërve
Gërvalla dhe Kadri Zeka nuk është riaktualizuar, sepse unë e kam pasur
gjithherë preokupim parësor e jetësor. Motivet e përcaktimet më kryesore: Hidhërimi
dhe pikëllimi që më pati shkaktuar humbja e bashkëveprimtarëve, përbetimi për
të ruajtur e çuar para organizatën që themeluam, përballimi i komplotistëve
Sabri Novosella, Abdullah Prapashtica dhe Xhafer Shatri, që u angazhuan pas
vrasjes së bashkëthemeluesve, për të vrarë politikisht organizatën tonë,
përballimi i luftës speciale e subversive të shërbimeve jugosllave për të më
vrarë shpirtërisht e politikisht, duke shpifur se kisha gisht në vrasje të
shokëve. Pra, unë nuk e riaktualizova tani vrasjen, por përmes botimit të libri
të Bedri Islamit “Lëvizja / Lindje e përgjakur / bashkëbisedim me Ibrahim
Kelmendin”, pata fat ta rizgjoja vëmendjen dhe interesimin e fjetur të
qytetarëve, për të riaktualizuar zbulimin e vrasësve. Kjo ndodhi fal edhe interesimit
të medieve.
“Kosova
Sot”: A ishte nisma juaj që të dilnit në TV dhe të akuzonit Riza Salihun për
vrasjen e tyre?
Kelmendi: Jo, nuk ishte nisma ime, por kërkesa e
televizionit për të folur për librin në fjalë, i cili i kishte “provokuar”
lexuesit dhe gazetarët.
Taktika
për të humbur gjurmë
“Kosova
Sot”: Tash, ju keni bërë një denoncim në prokurori, për një vrasje që ka
ndodhur në Gjermani. Sa mund të jetë e aftë prokuroria kosovare ta zgjidhë këtë
rast?
Kelmendi: Vazhdimisht kam bërë denoncime dhe jo zhurmë. Uroj
që institucionet kompetente të Republikës se Kosovës të kenë vullnetin për të
hetuar me përkushtim dhe po i filluan hetimet, besoj se janë të afta.
Sigurisht, ato do të varën edhe nga përkrahja e qytetarëve për të dhënë
informata e për të dëshmuar, por edhe më shumë do të varën nga niveli i
bashkëpunimit me institucionet simotra të Gjermanisë.
“Kosova
Sot”: Të kthehemi pas, kur ndodhi vrasja. Ku keni qenë ju kur u vranë ata dhe
si e keni marrë lajmin?
Kelmendi: Të dielën e 17 janarit të kobshëm, ora 22.15, kur
dy vrasës kanë zënë pritë dhe kanë shtënë mbi martirët tanë, unë isha në klubin
shqiptar “Emin Duraku” në Dyseldorf, rreth 400 km largësi, bashkë me rreth 150
bashkatdhetarë, duke parë tv-dramën “Gërsheta lufte”. Lajmin e kobshëm duhet ta
kem marrë pak pas mesnate, duke qenë në gjumë në banesën e Hysri Rekës në
Dyseldorf.
“Kosova Sot”: Edhe ju keni qenë i dyshuar nga policia
gjermane, pse?
Kelmendi: Asnjëherë dhe
për asnjë sekondë policia gjermane nuk ka shfaqur dyshim ndaj meje. Konstatimi
Juaj është pasojë e luftës speciale të shërbimeve jugosllave, e shpifjeve të
dashakëqijve dhe viktimave të tyre, siç është edhe zotëri Hysen Gërvalla,
vëllai më i moshuar i Jusufit e Bardhoshit. Rreth orës shtatë të mëngjesit të
ditës së hënë, të 18 janarit, kam arritur te shtëpia ku jetonte Familja
Gërvalla, në fshatin Untergruppenbach, afër Heibronnit, sepse rrugët ishin me
borë e ngrica. Rreth orës 09.00 krye-hetuesi Odaishi më ka marrë me makinë nga
shtëpia dhe kemi shkuar në ndërtesën ku ishte ngritur shtabi hetues. Kemi
zhvilluar një bashkëbisedim, që duhet të ketë zgjatur rreth katër orë. Pjesët
më kryesore janë protokolluar dhe i kam firmosur unë dhe krye-hetuesi. Pastaj i
njëjti më ka kthyer me makinë në shtëpi të Familjes Gërvalla.
“Kosova Sot”: Riza Salihu po ju akuzon juve dhe
policinë gjermane për vrasje. Si e komentoni këtë akuzë?
Kelmendi: E ka
përzgjedhur këtë taktikë primitive e qesharake për të humbur gjurmë, në njërën
anë për t’i shfajësuar shërbimet vrastare jugosllave, në anën tjetër për ta
mbrojtur veten e tij. Me gjasë, ai tani po provon të hidhërojë edhe shtetin
gjerman, ose të shfaqë simptoma se është psikopat. Pastaj, përse të mos ketë
ndërtuar strategjinë, për të arsyetuar veprimin e tij kriminal, se ka besuar që
Jusuf Gërralla ka qenë UDB-ash...
“Kosova Sot”: Çfarë provash konkrete mund të sigurojë
prokuroria që të zbardhë vrasjen dhe çfarë ndihme mund të jepni ju në këtë
rast?
Kelmendi: Hetuesia dhe
prokuroria mund t’i vazhdojë hetimet aty ku i kanë pushuar organet gjermane,
duke siguruar dëshmi plotësuese nga ata që dinë për veprimtarinë e Riza
Salihut, por që nuk kishte mundësi t’i kontaktonte hetuesia gjermane. Por,
hetuesia nuk ka përse të përkufizohet vetëm të dyshimet e përqendruara të
hetuesisë gjermane ndaj vrasësit potencial Riza Salihu, por t’i zgjerojë ato.
Tashmë ndihmë të madhe për sqarim të vrasjeve mund të japin edhe ish-oficerët dhe
spiunët e shërbimeve jugosllave, po vetëkuptohet edhe të shërbimeve të ish-KSA
të Kosovës, por edhe qytetarët vullnetmirë. Unë do të jem në dispozicion të
hetuesisë sonë dhe do t’u ofroj informimet që i kam nga qytetarët pas botimit
të romanit “ATENTATET”, i cili tematikë kryesore ka veprimtarinë patriotike
çlirimtare të emigracionit tonë gjatë viteve 1978-1984, me përqendrim
veprimtarinë e tre heronjve tanë dhe rrethanat para, gjatë e pas vrasjes.
Shpifjet për Bardhoshin
“Kosova Sot”: Cilat janë ndërlidhjet me rastin e të
apostrofuarit Hysen Gega, ju e përmendni shpesh në padi.
Kelmendi: Hysen Gega
ishte veprimtar patriot i orëve të para të emigracionit tonë në Gjermani. Ai qe
anëtarësuar në organizimin e sajuar nga Riza Salihu në vitin 1978, i cili quhej
Grupi Komunist “Zëri i Kosovës”, i bindur se ishte organizim i sinqertë e
patriotik. Riza Salihu veten e tij e kishte caktuar kryetar grupi. Në
këtë cilësi, “në emër” të grupit, ai e urdhëron Hysen Gegën në janar të vitit
1980 për ta vrarë Jusuf Gërvallën, me arsyetim se atë e kishte dërguar UDB-ja
për ta përçarë grupin e tyre dhe për të spiunuar bashkatdhetarët që merreshin
me veprimtari patriotike. Por, Hysen Gega, fal vetëdijes e përvojës së tij, fal
besimit, shoqërisë dhe bashkë-veprimtarisë që kishte ndaj e me Bardhosh
Gërvallën dhe fal besimit për të bashkëbiseduar me mua, refuzon për ta zbatuar
urdhrin e kryetarit të “tij”, Riza Salihut.
“Kosova
Sot”: Cilat janë faktet për këtë akuzë tejet të rëndë?
Kelmendi: Faktet dhe zhvillimet për këtë tematikë i kam
paraqit e zbërthyer tejet gjerësisht në romanin “Atentatet”, ndërsa tani po i
paraqes disa, shkurtimisht. Sapo pati arritur Jusufi në Gjermani, Bardhosh
Gërvalla informoi Hysen Gegën dhe mua për arratisje të Jusufit. Riza Salihu,
pothuajse qysh ditën kur arriti Jusufi, e kalonte ditën në stacion të trenit në
Shtutgart, duke u folur bashkatdhetarëve se UDB-ja ka dërguar udbash të
rrezikshëm, Jusuf Gërvallën, nga i cili duhet të ruhen. Ai edhe për Bardhoshin
shpifte se është spiun i Konsullatës jugosllave në Shtutgart dhe se konsullata
i jepte pagë atij. Këtë e tha edhe në prononcimin e tij publik tani. E vërteta
është se Bardhosh Gërvalla kishte fituar këtë punësim me konkurrimin e tij në
konkursin që ishte shpallur në Lubjanë, fal njohjes se gjuhës gjermane. Bardhi
në Slloveni kishte mbaruar shkollën fillore, të mesme dhe kishte filluar
studimet në Maribor. Por, kushtet e rënda ekonomike të Nënës Ajshe, që po
rriste fëmijë jetimë, e detyrojnë t’i ndërpresë studimet për t’u punësuar në
Gjermani si punëtor social. Punësimi i tij ishte në OJQ-në gjermane “Arbeiter
Wohlfahrt”, e cila përkujdesej për të drejtat e punëtorëve imigrantë, pagën ia
jepte ajo organizatë gjermane.
Kur Hysen Gega dhe Bardhosh Gërvalla e pyesin, nga e dinte
ai se në Gjermani kishte arritur Jusufi, Riza ka gënjyer se e kishte informuar
“Amnesty International” (AI), zyra qendrore në Londër. Isha në zyrën e punës së
Bardhit, bashkë edhe me bashkatdhetarë të tjerë, kur i telefonuam zonjës Melani
Anderson, referente e AI-së në Londër për Jugosllavinë, meqë unë kisha kontakte
të rregullta me të dhe e kisha vizituar atë në Londër. Ajo na tha se AI-ja ende
nuk dinte për arratisje të Jusufit dhe se Riza Salihun nuk e njihte fare. Nga
kjo rezulton se atë duhet ta ketë informuar UDB-ja dhe duhet ta ketë urdhëruar
për të kompromentuar Jusufin.
Kur Hysen Gega na informoi për urdhrin që i kishte dhënë
kryetari Riza, Jusufi, unë, Bardhi, Maksut Saramati, Hysen Gega u përcaktuam që
të taktizojmë ndaj Riza Salihut, për ta parë kush i qëndronte mbrapa. Në muajin
prill të vitit 1980 u përcaktuam për një ballafaqim dhe vendimmarrje përkatëse.
Takimi ballafaques ndodhi në banesë të Hysen Gegës, meqë atë ditë Rizai dhe
Hysen Gega kishin lënë takim për të planifikuar vrasjen. Në ballafaqim ishin
shtatë veta. Diskutuam gjatë dhe erdhëm në përfundim se Rizai ishte udbash.
Riza Zuri të qante, meqë po frikësohej se do ta vrisnim, siç edhe pat propozuar
ndonjëri prej nesh. Edhe Jusufi zuri të lotonte, si i brishtë që ishte, meqë po
i vinte gjynah për Rizain. Na u lut ta falnim. Rizai u zotua se nuk do të
shpifte më. Megjithatë, ai vazhdoi të shpifë. Dy-tre muaj më vonë shumë anëtarë
të Grupit Komunist “Zëri i Kosovës” vendosën ta shpërbënin atë organizim. Morëm
pjesë edhe Jusufi, Bardhi, unë dhe dhjetëra të tjerë.
Në muajin qershor, Riza Salihu organizon vjedhjen e
dërgesave postare të Jusufit, të miat, ndoshta edhe të Besim Rexhës. Policia
gjermane e zë në flagrancë. Gjatë bastisjes i gjënë edhe disa pasaporta
jugosllave, vula për të falsifikuar dokumente, ndoshta edhe revole. Dënohet për
kundërvajtje dhe mbahet në burg deri në shkurt të vitit 1981.
Pasi del nga burgu, sërish vazhdon me përhapje të shpifjeve,
se Jusuf Gërvallën e ka dërguar UDB-ja...
Menjëherë pas vrasjes, policia gjermane lëshoi urdhër
arresti për Riza Salihun, duke u bazuar në angazhimet e tij të mëhershme, në
dëshmitë e një mësuesi gjerman që kishte parë vrasjen, në madhësinë e gjurmëve
të këpucëve në borë, në rrëfimet e mia etj.
Më pastaj krye-hetuesi gjerman më pati thënë se Riza Salihu
kishte gënjyer, se kishte qenë te motra e tij në Bremen në kohën kur kishte
ndodhur vrasja, se e motra kishte dëshmuar se ai kishte qenë atje, por nuk
kishte pranuar të bashkëbisedonte më gjatë, duke u thirrur në tradita fetare se
femra myslimane e ka të ndaluar të flasë, por fëmijët e saj kishin thënë se
dajën nuk e kishin parë mbi një vit kohë.
Ndoshta ju mjaftojnë këto fakte, sepse kam edhe një mori
faktesh tjerë.
Zhdukja
e origjinaleve
“Kosova
Sot”: Thoni se në tetor të vitit 1980, me insistim të shumë anëtarëve të Grupit
Komunist “Zëri i Kosovës”, shpërndahet ky organizim dhe po në prani të tyre
digjet “dokumentacioni” i këtij organizimi, por digjen kryesisht kopjet, sepse
origjinalet Riza Salihu nuk i kishte, ku shkuan origjinalet, sipas jush?
Kelmendi: Riza Salihu në atë kohë bashkëjetonte me një serbe
dhe kishin një djalë...
Gjatë debateve të nxehta, Maksut Saramati paraqiti një
akuzë, lidhur me arrestimin e bashkëshortes së tij në vitin 1979 në Prizren.
Maksuti e kishte anëtarësuar bashkëshorten e tij në atë grup, pa e pyetur fare
gruan. E kishte plotësuar formularin e anëtarësimit dhe e kishte firmosur vetë
në vend të gruas së tij. Kur e arreston policia në Prizren, si dëshmi ia
paraqesin atë formular, në origjinal. Gruaja e kishte kundërshtuar, me arsyetim
se nuk e kishte parë ndonjëherë atë formular dhe nuk e kishte firmosur. Policia
e detyron atë të firmosë dhe konstaton se ajo vërtet nuk e kishte firmosur atë
formular. Pas dy muajve burg, e lirojnë.
Kur ju kërkua dokumentacioni Rizës për ta djegur, ai ofroi
vetëm kopje, me arsyetim se origjinalet i kishte dërguar për t’i ruajtur në
Tiranë. Askush nuk i zuri besë.
Jugosllavia
i mbronte agjentët e vet
“Kosova
Sot”: A mund t’ua kujtoni lexuesve se çfarë ndodhi me gjykimin kundër Salihut?
Kelmendi: Hetuesia gjermane në vitin 1990, riaktivizoi
hetuesinë ndaj Riza Salihut, meqë tashmë nuk e kishin gajlen se do t’ju
hidhërohet dhe do të protestonte Jugosllavia. Krye-hetuesi Odajshi, i shoqëruar
me një hetues tjetër, erdhën dhe më takuan në Bohum. Më pyeten për ndonjë
informacion të ri.
Në vitin 1991, Gjykata e Shtutgartit hapi proces gjyqësor
kundër Riza Salihut, si i pandehur për vrasje të Jusuf e Bardhosh Gërvallës dhe
Kadri Zekës. Seancat e procesit nuk i kam ndjekur, sepse unë isha caktuar si dëshmitar
dhe nuk kisha të drejtë të asistoja. Shkova ditën kur unë isha ftuar, por
seanca nuk u mbajt. Dështoi, sepse Riza Salihu kishte simuluar se është i
sëmurë psikik. Me atë rast, kryesuesi i trupit gjykues bëri bisedë të lirë me
mua, në prani të përkthyesit Johanes Rohm, avokatëve, prokurorit etj. Ai tha se
që kur ia kishin caktuar këtë lëndë, kishte lexuar shumë literaturë për
veprimtarinë e UDB-së dhe kishte ardhur në përfundim, se kurdoherë që agjentët
e saj ishin zënë e zbuluar në veprimtari kriminale, kishin simuluar se janë të
sëmurë psikikë. Pastaj, më pyeti mua, se si është e mundur të sjellim Hysen
Gegën dhe ndonjë tjetër nga Kosova për të dëshmuar. I thash se vetëm nëse i
dërgoni dokument udhëtimi në Ambasadën gjermane në Tiranë, ai mund të vijë.
Mbet që të bisedonin me institucionet kompetente shtetërore, nëse do ia
mundësonin Hysen Gegës dhe të tjerëve për të ardhur. Më vonë mora vesh se nuk e
kishin vlerësuar praktike, prandaj procesi gjyqësor është ndërprerë, me
arsyetim se nuk mund të sillen dëshmitarët e nevojshëm para gjykatës.
Po shpresoj se zonja Donika Gërvalla, vajza e Jusufit, do
t’ia lehtësojë punën hetuesisë sonë, duke i vënë në dispozicion një kopje të
dokumentacionit gjerman, që përmbajnë dëshmitë dhe protokollet hetimore, aktakuzat,
aktgjykimet etj., të babait, të axhës së saj dhe të Kadri Zekës.
Akrobacia e Riza Salihut, e paraqitur në intervistë
televizive, se nuk ka pranuar të dalë nga burgu pa u bërë procesi gjyqësor,
është më tepër se naive e qesharake. Ku të pyet policia gjermane, nëse do të
hysh ose të dalësh nga burgu dhe t’i pranojë kushtëzimet e Riza Salihut?!
“Kosova
Sot”: Kush ishin pjesëtarët e Grupit Komunist “Zëri i Kosovës” dhe cilat ishin
qëllimet e tij?
Kelmendi: Riza Salihu ishte kryetari, Hysen Gegën e kishte
“kooptuar” Riza si nënkryetar, Maksut Saramatin e kishte “kooptuar” si
sekretar, anëtarë ishin: Qemal Bajrami nga Rrethi i Dibrës së Madhe, ndërsa
edhe 4-5 anëtarëve të tjerë ua paskam harruar emrat. Qëllimi ishte revolucioni
proletar në Jugosllavi...
“Kosova
Sot”: A keni besim te drejtësia gjermane, a ka mundur policia gjermane ta
zbardhë rastin para 30 vjetësh?
Kelmendi: Edhe në roman kam shfaq rezervat e mia, se
drejtësia gjermane në vitin 1982 nuk ka qenë gjithaq këmbëngulëse për të
zbuluar e dënuar vrasësit. Jugosllavia kishte mundësi edhe juridike për të
mbrojtur agjentët e saj në Gjermaninë Perëndimore në bazë të Marrëveshjes se
Postdamit. Kur janë riaktivizuar hetimet në vitin 1990, gjyqësia gjermane nuk
ka pasur të drejtë ligjore të përdor fëmijët e motrës së Riza Salihut si
dëshmitarë, për të provuar se Rizahu nuk ka qenë atë natë te motra e tij, meqë
ata ishin të mitur në vitin 1982. Ndonjëherë edhe drejtësia gjermane di të jetë
“pragmatike”, kur bëhet fjalë për të huajt dhe për hir të kursimeve financiare.
Por, rrethanat kohore dhe hapësinore vërtet kanë qenë të vështira për të qenë
më e suksesshme policia gjermane për t’i zënë vrasësit gjatë arratisë.
LDK-ja
injoroi heronjtë
“Kosova
Sot”: Si i keni njohur ju vëllezërit Gërvalla dhe Kadri Zekën?
Kelmendi: Bardhosh Gërvallën për herë të parë e kam njohur
qysh në verë të vitit 1978, kur isha për punë si student në një firmë mermeri,
ku punonte dhëndëri im, i ndjeri Ramush Kastrati. Bardhi në një fundjavë pat
ardhur ta vizitonte dhe t’i këshillonte emigrantët tanë në atë rreth. Më pastaj
e kam takuar disa herë, bashkë me Hysen Gegën.
Jusuf Gërvallën e kam takuar për herë të parë në dhjetor të
vitit 1979, kur me telefonoi Bardhi dhe më ftoi që të shkoja për vizitë. Kadri
Zekën e kam takuar në fillim të prillit 1981, kur jemi takuar për të
planifikuar organizimin e demonstratave në Perëndim.
“Kosova
Sot”: Çfarë vlerësimi keni për aktivitetin e tyre në sensibilizimin e çështjes
së Kosovës?
Kelmendi: Vlerësimi im për ta është superlativ. Rrethanat
dhe mundësitë kanë qenë goxha të rënda, megjithatë, përmes organizimit të
demonstratave në shumë metropole të Evropës Perëndimore gjatë vitit 1981, është
sensibilizuar dukshëm opinioni i atjeshëm për çështjen e Kosovës, deri atëherë
fare e panjohur. Vlera tjetër është ndërgjegjësimi i bashkatdhetarëve për t’u
dalë zot të drejtave të tyre dhe Kosovës. Merita kulmore e tyre ka qenë
themelimi i Lëvizjes për Republikën e Kosovës, më 17 janar 1972.
“Kosova
Sot”: Është shkruar shpesh se UDB-ja i eliminoi ata, sepse ishin të rrezikshëm
për Jugosllavinë. Çfarë komenti keni për këtë qasje?
Kelmendi: Mbase është shkruar shpesh, por mendoj se në
Kosovë nuk është shkruar bollshëm, sinqerisht e me përkushtim për veprimtarinë
e tyre. Deri në vitin 1990, në Kosovë ka qenë e ndaluar nga sistemi monist e
pushtues, pas vitit 1990 udhëheqja e LDK-së ka kanalizuar intelektualët krijues
e studiues që t’i injorojnë e harrojnë këta heronj dhe veprimtarinë e tyre.
Sikur mos të kishin qenë të rrezikshëm për pushtuesit serbë,
sigurisht se UDB-ja nuk do të komandonte e organizonte vrasjen e tyre.
“Kosova
Sot”: Shqiptarët ishin organizuar në grupe të ndryshme majtiste ose djathtiste,
por që luftonin për çështjen e Kosovës. A keni pasur grindje me Gërvallajt
ndonjëherë?
Kelmendi: Lëvizja klandestine në Kosovë dhe në emigracion ka
qenë kryesisht majtiste. Në Kosovë dhe Shqipëri e gjetiu as tani nuk kemi
njohuri e tradita për “të djathtë“ e “të majtë“, flasim përçartë, sikur
përkatësia i majtë ose i djathtë është dëshirë dhe jo përkatësi e edukatë
sociale.
Sa për grindjet, varet se çfarë përmbajtje i jepni dhe si e
definoni. Shpesh, debatet dhe polemikat për koncepte e pikëpamje po quhen
grindje. Sigurisht, me Jusuf Gërvallën kemi pasur debate, polemika, ndonjëherë
edhe ndërprerje të bashkëpunimit për pak kohë, por asnjëherë armiqësime. Ka
qenë goxha e vështirë të mos na irritonte ndonjëherë veprimtaria e dendur
subversive e shërbimeve jugosllave. Por, volumi i bashkë-veprimtarisë, i
mirëkuptimit dhe i miqësisë ka qenë tepër voluminoz, në krahasim me polemikat
dhe irritimet. Ca shpifarakë, viktima të luftës speciale të shërbimeve
jugosllave, edhe sot e kësaj dite, kërkojnë me mikroskop “grindjet” mes nesh,
falsifikojnë letra e dokumente, për të na nxjerr kundërshtarë e armiq, Jusuf
Gërvallën me Kadri Zekën dhe Jusufin kundër meje. Mos u pastë hije të tillëve!
“Kosova
Sot”: Pavarësisht akuzave, nuk ka ende prova të forta se ai është vrasësi. A
mos po shndërrohet e tëra kjo polemikë, në një mjegull për t’i mbuluar vrasësit
e vërtetë?
Kelmendi: Ju nuk jeni gjyqtar i thirrur për të vlerësuar e
gjykuar, nëse ka ose nuk ka prova për të vendosur për (pa)fajësinë e Riza
Salihut. Debatet, polemikat, akuzat, dyshimet, nuk duhet të pengojnë sistemin e
drejtësisë për të bërë punën e saj.
Pagesat
e udbashëve
“Kosova
Sot”: Ju jeni edhe një ndër themeluesit e fondit "Vendlindja Thërret"
. Pse nuk është bërë asnjëherë transparente fondi? Si janë shpenzuar mjetet e
dedikuara për luftën?
Kelmendi: Lëvizja Popullore e Kosovës është themeluesja dhe
menaxhusja e Fondit “Vendlindja Thërret”. Unë kam qenë përgjegjës për fondin në
Gjermani. Atje fondi ka qenë i regjistruar dhe i legalizuar, ka pas status të
bamirësisë. Organet gjermane mbikëqyrin fondet në Gjermani. Në kuadër të
lëvizjes, fondi ka qenë transparent. Nuk ka qenë fond publik, qeveritar e
shtetëror, prandaj nuk jemi të obliguar për të dhënë llogari publike.
Megjithatë, kam qenë dhe jam që të bëhet transparent. Arkivi i fondit vazhdon
të ruhet. Të paktën shteti gjerman i ka të gjitha të dhënat, kurse
institucionet shtetërore të Republikës së Kosovës nuk kanë shpreh interesim për
të hulumtuar asnjë fond dhe për të arkivuar dokumentacionin e tyre. Tani unë
nuk jam kompetent, nuk kam mundësi të bëjë transparencë, edhe pse do të dëshiroja.
“Kosova
Sot”: Çfarë vlerësimi keni sot për politikën kosovare, a ka udbashë apo bijë të
tyre në institucionet tona të reja?
Kelmendi: Për politikën në Republikën e Kosovës kam
vlerësime të përziera, po të shprehesha me gjuhën popullore, do të thosha, herë
e mirë e herë e keqe. Ajo ende nuk është konsoliduar, nuk ka traditë, nuk është
e ravijëzuar, i mungojnë konturat dhe mbështetja kombëtare, pluraliste. Por, me
rezulton se po formësohet dhe konsolidohet. Fatkeqësisht po i mungojnë
teoricienët dhe debatet intelektuale, që t’i paraprinë.
Përse të mos ketë “udbashë“, e sidomos bijë të tyre, në
institucionet tona? Shqiptarët që ishin shkolluar, specializuar dhe që punonin
në shërbimet inteligjente të Kosovës, ishin pjesë e jona, ishin njësoj si
nëpunësit tjerë, si policët, mësuesit, profesorët, që të gjithë paguheshin nga
buxheti i KSA të Kosovës, zbatonin ligjet që i miratonte i njëjti parlament
etj. Shumësia e oficerëve nuk ka pse të paragjykohet e të urrehet për shkak se
kishte disa nga ata që abuzonin, nuk respektonin ligjet. Edhe shumësia e
mësuesve nuk ka përse të identifikohet e paragjykohet me ndonjë mësues që ka
dhunuar nxënëse, ka abuzuar me përgjegjësinë e tij. Sigurisht, në atë sistem,
mësuesi është paguar për të na indoktrinuar, kurse “udbashi” është paguar për
të kontrolluar funksionimin e indoktrinimit. Ndoshta këto krahasime çalojnë,
por debatet e vlerësimet duhet të ndodhin, për të gjetur një konsensus. Besoj,
e kuptoni, se më shumë pushtet ka pasur një sekretar i Lidhjes Komuniste, se sa
një “udbash”, se ligjin si duhet të veprojë një “udbash” e ka imponuar Lidhja
Komuniste etj.
Që të mos e zgjas, oficerët e shërbimeve inteligjente kanë
qenë profesionistë, si edhe oficerët ushtarakë, kanë zbatuar komanda dhe ligje,
prandaj të njëjtit janë të nevojshëm edhe tani. Kurse djemtë e tyre nuk duhet
të diskriminohen vetëm pse i kanë baballarët oficerë të shërbimeve të KSA të
Kosovës.
Sa për udbashët që kanë abuzuar ligjin, kanë torturuar
fizikisht e vrarë kundërshtarët politikë, ata duhet të nxirren para drejtësie
dhe të gjykohen në bazë të ligjeve të atëhershme.
Përzgjedhja e kuadrove për angazhim në institucione duhet të
bëhet vetëm në bazë të përgatitjes profesionale, të edukatës sociale, të
kulturës për punë dhe kulturës për të zbatuar ligjet dhe jo në bazë të meritave
ose angazhimeve në të kaluarën.
Por të vëmendshëm duhet të jemi ndaj udbashëve ilegalë, që i
ka angazhuar paralelisht dhe ilegalisht UDB-ja e Republikës se Serbisë, pasi
KSA e Kosovës është bërë me Kushtetutë të saj në vitin 1974. E të tillët
vazhdojnë të jenë aktivë edhe tani dhe e kemi të vështirë t’i identifikojmë.
Unë kam qenë i prirë t’i vlerësoj njerëzit në bazë të angazhimeve e sjelljeve
të mira ose të këqija, kombëtare, ose kundër-kombëtare dhe ndonjëherë
angazhimet dhe sjelljet e oficerëve të UDB-së së KSA të Kosovës i kam çmuar më
shumë se angazhimet e sjelljet e disa “patriotëve” dhe “çlirimtarëve”, që tani
po na rrahin gjoks.
“Kosova
Sot”: A duhet te hapen dosjet e kohës komuniste?
Kelmendi: Po të kishim dosje autentike, të bëra nga
institucionet e KSA të Kosovës, do të duhej t’i hapim. Mendoj se ato i ka
grabitur Serbia, kur u përzu nga Kosova. Kurse dosjet e arkivuar në Beograd
mund të na shkaktojnë turbulenca, sepse ato do t’i manipulojnë ata që do të na
i japin. Tani ne dimë se kishim rreth 200 mijë anëtarë të Lidhjes Komuniste,
rreth 80 mijë prej tyre “udbashë“ e spiunë. Mendoni se nuk i njohim të tillët,
nuk e dimë çfarë kanë vepruar. Ata kanë spiunuar edhe familjarët dhe shokët e
miqtë e tyre, sepse të panjohurve nuk kanë pas si ju qasen.
Sugjeroi që të adaptojmë praktikën gjermane, e zbatuar në
Gjermaninë Lindore.
500
milionë markat e 3-përqindëshit në Beograd
“Kosova
Sot”: Po për Fondin e 3-përqindëshit çka mund të na thoni? Sa keni informacione
për këtë fond?
Kelmendi: Për Fondin e 3-përqindëshit ka të drejtë të
kërkojë llogari e transparencë secili qytetar, si edhe për buxhetin e
Republikës se Kosovës.
Vërtet jam shqetësuar, kur një qeveritar gjerman gjatë
luftës më pati thënë se nga Fondi i 3-përqindëshit zotërinjtë Bujar Bukoshi dhe
Isa Mustafa i kanë dërguar 500 milionë DM (Marka gjermane) në Beograd, por ende
nuk kishin informata të sakta, nëse i kanë investuar atje, ose ia kanë dhuruar
Qeverisë së Milosheviqit. Pastaj kam dëgjuar nga njerëz të informuar se në atë
fond kanë hyrë mbi një miliard euro dhe pjesa më e madhe e tyre janë
“avulluar”...
Për të mos u bërë i bezdisshëm, kam hezituar t’i denoncoj në
Prokurori të Përgjithshme menaxhuesit e atij fondi, Bujar Bukoshin dhe Isa
Mustafën. Kjo nuk do të thotë se nuk jeni të thirrur t’i denonconi edhe Ju.
Unë vazhdoj të besoj se ata zotërinj kanë përvetësuar e
shpërdoruar qindra milionë euro.
Kommentare
Kommentar veröffentlichen